(Ocena: 2.78 / 5 - Głosów: 9)
Międzyrzecki Rejon Umocniony
Stalowe kopuły jednego z bunkrów "odcinka centralnego".
fot. Krzysztof Pawlik
Na pograniczu dawnych województw gorzowskiego i zielonogórskiego, w okolicy wsi Kaława, Wysoka, Boryszyn, Kęszyca i Nietoperek, znajdują się potężne fortyfikacje tzw. Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego (MRU). (niem. Festungsfront Oder-Warthe-Bogen - OWB).
Obiekt Pzw. 717. "Odcinek Centralny"
fot. Krzysztof Pawlik
Pierwsze prace na terenie MRU rozpoczęły się w 1934 roku. Na początku uregulowano rzekę Ołobok i zaczęto budować obiekty hydrotechniczne, dzięki którym można było spiętrzać wodę i zalewać znaczne obszary. Jednym z takich obiektów jest most obrotowy w miejscowości Kursko. Równocześnie zaczęto budować obiekty bojowe. Początkowo ich odporność była niewystarczająca, jednakże latem 1935 zaczęto budować schrony bojowe o odporności, która całkowicie zabezpieczała przed ogniem polskiej artylerii. Wybudowano również wiele dróg i linię kolejową Kursko-Staropole. W październiku 1935 umocnienia wizytował Adolf Hitler. Plan budowy OWB zyskał jego pełną aprobatę. Budowa zaczęła nabierać tempa. Jednakże w 1938 Hitler kazał przerwać budowę. Powodem było przeniesienie wysiłku fortyfikacyjnego na granicę zachodniš (linię Zygfryda), a także wysokie koszty budowy. W latach 1938-39 dokonano jedynie prac wykończeniowych. W roku 1942 zupełnie przerwano prace. W 1943 roku w podziemich Niemcy uruchomili duży zakład lotniczy.
W podziemnych korytarzach.
fot. Krzysztof Pawlik
Na terenie MRU znajduje się wiele schronów bojowych i żelbetonowych budowli obronnych, ubezpieczanych od wschodu pasem zapór przeciwpancernych. Podstawowym elementem obronnym są ciężkie schrony bojowe (bunkry) zaopatrzone w pancerne kopuły. Obiekty te zwane były "pancerwerkami". Pojedyncze obiekty bojowe mogą być jedno- lub dwukondygnacyjne, natomiast obiekty wchodzące w skład grup warownych mogą być nawet 4-kondygnacyjne. Reprezentantami takich grup są: grupa warowna "Schill" i "Ludendorff". Z ostatniej kondygnacji prowadził korytarz do pozostałych obiektów lub głównej drogi ruchu. Pancerwerki były uzbrojone m.in. w armaty ppanc., karabiny maszynowe, miotacze ognia, granatniki automatyczne. W styczniu 1945 wojska radzieckie znalazły się na przedpolu MRU. Dnia 29 stycznia 1945 w nocy główny odcinek został przełamany koło miejscowości Wysoka przez 1 armię pancerną gwardii, 44 brygadę pancerną pod dowództwem płk. Gusakowskiego. Pod osłoną nocy usunięto zaporę przeciwpancerną z drogi z Kaławy do Wysokiej. Bez większych strat brygada zdobyła Wysoką. Jednkakże Niemcy ponownie obsadzili pancerwerki w rejonie przełamania i ustawili zaporę (myśląc,że została ona zdemontowana przez wycofujące się,niemieckie jednostki), tak więc następne brygady już nie zdołały się przebić. Rozpoczęły się ciężkie walki. Ostatecznie przełamano pozycję główną dnia 31 stycznia w rejonie Lubrzy.
Dworzec kolejki wąskotorowej.
fot. Krzysztof Pawlik
W czasie natarcia wojsk rosyjskich, w większości przypadków załogi pancerwerków były niekompletne,obiekty były słabo obsadzone,a wielu żołnierzy nie miało nawet przeszkolenia jak obsługiwać urządzenia obronne, zamontowane w bunkrach. To przyczyniło się do szybkiego przełamania lini obronnej MRU.
Przekrój PANCERWERKÓW.
a - połączonego z kompleksem, b - wolnostojącego.
Obecnie MRU stanowi pamiątkę po dawnych dziejach, które tu się rozgrywały. Opuszczone i częściowo zniszczone obiekty tkwią niewzruszone w tych samych miejscach w których pozostawili je ich budowniczowie. Podziemia wielokrotnie były już eksplorowane przez poszukiwaczy skarbów i militariów. Urządzenia zostały zdemontowane lub rozszabrowane, w większości pozostał tylko sam beton. Mimo wszystko MRU jest godne zobaczenia, dopiero w podziemnych korytarzach można podziwiać ogrom tej budowli. Linia Międzyrzeckiego Rejony umocnionego dzieli się na trzy odcinki: południowy, centralny (najpotężniejszy, bunkry odcinka połączone podziemnymi korytarzami) i północny.
Zdjęcie z czasów budowy bunkrów.
fot. archiwalna
Żołnierze armi radzieckiej przyglądający się, ostrzelanym przez artylerię kopułom.
fot. archiwalna
Inne miejsca związane z MRU:
MRU Odcinek Południowy.
Grupa warowna "Schill"
Grupa warowna "Ludendorff"
Most obrotowy w Kursku
Most przesuwny w Bródkach
Komentarze:
Nie ma jeszcze komentarzy. Napisz piewrszy...
