Zamki w Polsce | Spis Zamków | Rekonstrukcje | Słownik | Powrót

Zamków w Polsce jest bardzo wiele. Dokładnie to do tej pory nie ma konkretnych danych. Znany architekt, profesor Bohdan Guergin wymienia ich 450. Ale uwadze tego uczonego uszło szereg zamków, których mury stoją do dziś. Pierwsze polskie budowle obronne z kamienia i cegły powstały w okresie panowania Bolesława Chrobrego. Były to budynki mieszkalne zintegrowane z zamkową kaplicą, tzw.palatia. Na zewnątrz otoczano je drewniano-ziemnymi wałami obronnymi. Zamki budowano głównie w punkatach najbardziej narażonych na agresje wroga i na głównych traktach handlowych. Stanowiły one również schronienia dla książat, którzy z zamku mogli dogodnie sprawować władze na swoich ziemiach. Twierdze wznoszono w zasadzie na skalnych szczytach i grzbietach. Dawne województwa wałbrzyskie, jeleniogórskie, legnickie i wrocławskie są naszpikowane kamiennymi fortecami, z których wiele zachowało się w dobrym stanie ukazując swoją dawną potęge. Ważną rolę w rozwoju budownictwa wojskowego odegrał Kazimierz Wielki. Za jego panowania wzniesiono około osiemdziesiąt zamków, a szereg miast otoczono murami. W tym okresie powstały zamki na wyżynie krakowsko-częstochowskiej "Orle Gniazda" oraz m.in. zamki w Sandomierzu, i Kazimierzu Dolnym. Do powstania zamków na terenach obecnej Polski znacząco przyczynili się Krzyżacy, wznosząc twierdze np. w Malborku, Toruniu oraz w wielu innych miastach. Przydatność militarna zamków zaczyna spadać w czasach wprowadzenia broni artyleryjskiej. Odpowiedzią na to ze strony konstruktorów jest wprowadzenie bastei.Były to niskie artyleryjkie wieże, z których ogniem flankowym można było bronić dostępu do murów zamku. Wobec dalszego wzmacniania siły ognia i skuteczności armat, zamki zaczęto chronię fortyfikacjami bastionowymi.Pozwalały one obrońcom na prowadzenie ognia we wszystkich kierunkach. Ten typ umocnień zdawał egzamin do czasu wprowadzenia dział gwintowanych i nowych materiałów wybuchowych. Zamki jako punkty oporu przestały się liczyć. Masowo opuszczane przez arystokrację, porzucone twierdze w ciągu kilku dziesięcioleci zamieniły sie w ponure ruiny. Niektóre z nich zachowały sie w nienaruszonym stanie, oszczędzone przez wiele wojen toczonych na terenach Polski. Cześć z nich została przebudowana na magnackie pałace. Jednak wiele z nich jest obecnie ciekawymi atrakcjami turystycznymi. Polskie zamki można pokochać. Będąc tam wyczuwa sie powiew historii. One były świadkami zdarzeń wpływających na losy państwa. W zamkowych komnatach i lochach rozgrywały sie wydarzenia szczęśliwe i dramatyczne. Podobno niektóre duchy zmarłych, czasem goszczą w miejscach szczególnie przez nie za życia ukochanych lub znienawidzonych.